Nasze najnowsze artykuły
Lotnicze Pogotowie Ratunkowe – kiedy przylatuje śmigłowiec i jak działa system HEMS?
Charakterystyczny żółto-czerwony śmigłowiec z napisem HEMS (Helicopter Emergency Medical Service) to integralna część Państwowego Ratownictwa Medycznego w Polsce. Za jego funkcjonowanie odpowiada Lotnicze Pogotowie Ratunkowe (LPR).
To nie „transport VIP”, lecz mobilny zespół intensywnej terapii, uruchamiany wtedy, gdy czas i dostęp do specjalistycznego leczenia decydują o życiu pacjenta.
Kiedy dyspozytor wysyła śmigłowiec?
O zadysponowaniu LPR decyduje wyłącznie dyspozytor medyczny po zgłoszeniu na numer 112 lub 999. Śmigłowiec zostaje wysłany, gdy spełnione są kryteria medyczne i operacyjne.
1. Gdy transport lotniczy jest szybszy i korzystniejszy dla pacjenta
Jeśli czas dotarcia do odpowiedniego szpitala drogą powietrzną jest krótszy niż karetką i może poprawić rokowanie.
2. Gdy inne służby nie mogą szybko dotrzeć
Np. trudny teren (las, jezioro, teren górski), duża odległość od ośrodka specjalistycznego, utrudnienia komunikacyjne.
3. W przypadku zdarzenia masowego
Katastrofy komunikacyjne, eksplozje, pożary – gdy liczba poszkodowanych przekracza możliwości standardowych zespołów.
4. Gdy pacjent jest w stanie nagłego zagrożenia życia
Do najczęstszych wskazań należą:
Nagłe zachorowania:
nagłe zatrzymanie krążenia,
utrata przytomności,
ostry zawał serca,
udar mózgu,
przełom nadciśnieniowy,
ciężkie zaburzenia krążeniowo-oddechowe.
Ciężkie urazy:
wypadki komunikacyjne,
upadek z wysokości,
uraz wielonarządowy,
ciężki uraz głowy,
uraz kręgosłupa z objawami neurologicznymi,
amputacje urazowe,
ciężkie oparzenia (II–III° powyżej 20% powierzchni ciała),
oparzenia dróg oddechowych,
tonięcie,
hipotermia,
urazy drążące klatki piersiowej, brzucha lub szyi.
Jak działa system?
- Świadek zdarzenia dzwoni na 112 lub 999.
- Dyspozytor zbiera wywiad i ocenia sytuację.
- Jeśli spełnione są kryteria – uruchamiany jest śmigłowiec.
- Załoga startuje z najbliższej bazy (często w ciągu kilku minut).
- Lądowanie odbywa się możliwie blisko miejsca zdarzenia – nie wymaga lotniska, a jedynie bezpiecznej przestrzeni.
W Polsce działa kilkanaście stałych baz LPR oraz bazy sezonowe (np. w regionach turystycznych). Część z nich funkcjonuje całodobowo.
Dokąd trafia pacjent?
Pacjent nie zawsze jest transportowany do najbliższego szpitala.
Załoga, w porozumieniu z dyspozytorem, wybiera ośrodek o odpowiednim stopniu referencyjności, np.:
centrum urazowe,
ośrodek udarowy,
szpital z pracownią hemodynamiki (zawał serca),
oddział neurochirurgii,
specjalistyczne centrum leczenia oparzeń.
Celem jest najlepsza możliwa opieka specjalistyczna, a nie najkrótsza odległość.
Czy można samodzielnie wezwać helikopter?
Nie.
O użyciu śmigłowca decydują wyłącznie służby medyczne. Pacjent ani rodzina nie mogą „zamówić” LPR.
Dlaczego to tak ważne?
W medycynie ratunkowej funkcjonuje pojęcie „złotej godziny” – pierwszych 60 minut od ciężkiego urazu lub nagłego zdarzenia. Szybki transport do właściwego ośrodka może decydować o przeżyciu i stopniu późniejszej sprawności.
Lotnicze Pogotowie Ratunkowe nie jest dodatkiem do systemu – to jego kluczowy element w sytuacjach, gdy czas i specjalistyczna opieka mają znaczenie krytyczne.
Źródło: Lotnicze Pogotowie Ratunkowe
Źródło zdjęć: Szpital Wojewódzki im. dr. Ludwika Rydygiera w Suwałkach
Treści zawarte w artykule mają charakter informacyjno-edukacyjny i są zgodne ze stanem wiedzy na dzień publikacji. Artykuł nie stanowi porady medycznej ani nie zastępuje indywidualnej konsultacji ze specjalistą.
